Oryginalny artykuł naukowy
Ikonotheka

Defining Reality: Photography and the Surrealist Concept of the Image in Poland in the 1940s

2020, 30


Data publikacji

28.05.2021

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji


Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

nauki o sztuce

Język publikacji

Angielski

Pliki do pobrania

PDF 431 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:130

Liczba pobrań:22

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0


Abstrakt

The text discusses definitions of photography formulated in Poland in the 1940s. The author analyses Zbigniew Dłubak’s series of photographs inspired by the poetry of Pablo Neruda in reference to surrealism, Marxism, and, primarily, to Władysław Strzemiński’s theory of vision. Particular emphasis is placed on the concept of the image shared by Dłubak and Strzemiński, a concept that links the issue of realism with individual expression, allowing for a formal differentiation of representation (abstraction). In consequence, the analysed series by Dłubak is presented as sharing similarities with seemingly formally remote series of collages To My Friends the Jews by Strzemiński. Both demonstrate an ambition to express in the modern form both collective realism as well as individual memory, primarily of the war events. Proposed interpretation suggests that the use and understanding of photography as a medium closely tied to reality had a decisive meaning for the new formula of the image constructed right after 1945 – formula open to experimenting, yet also ideologically radical, addressing the existential problems of the individual involved with the new political order.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Bate, D., Photography and Surrealism. Sexuality, Colonialism and Social Dissent, London, 2003.

Dłubak, Z., “Z rozmyślań o fotografice. Seria pierwsza”, Świat Fotografii 1948, no. 10, p. 2.

Dłubak, Z., “Z rozmyślań o fotografice (II)”, Świat Fotografii 1948, no. 11, p. 6.

Dłubak, Z., Wybrane teksty o sztuce 1948-1977, Art Text, Galeria Remont, Warsaw, 1977, p. 24-35.

Janicka, K., Światopogląd surrealizmu. Jego założenia i konsekwencje dla twórczości i teorii sztuki, Warsaw, 1969, pp. 221-240.

Jap, “Pisarze chilijscy o Polsce”, Odrodzenie, 1948, no. 2, p. 4.

Jarecka, D., “Surrealizm i polityka”, in: D. Jarecka, B. Piwowarska, Erna Rosenstein. Mogę powtarzać tylko nieświadomie, Warsaw, 2014, p. 27-47.

Jarecka, D., “Artysta na ruinach. Sztuka polska lat 40. i surrealistyczne konotacje”, Miejsce. Studia nad sztuką i architekturą polską XX i XXI wieku, 2016, no. 2, p. 5-27.

Jmn, “W obronie poety Pablo Nerudy”, Odrodzenie 1948, no. 18, p. 4.

Katona, P., “O treści teorii odbicia”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica, 1981, no. 1, pp. 113-124.

Konrad, P., “Marksizm bez przyłbicy”, Odrodzenie, 1947, nos. 14-15, p. 10.

Lachowski, M., Nowocześni po katastrofie, Lublin, 2013, p. 180-195.

Lenin, Wł., Materializm a empiriokrytycyzm. Krytyczne uwagi o pewnej reakcyjnej filozofii, Warsaw, 1949.

Lepieszkiewicz, J., “Władysław Strzemiński jako filozof ”, Słupskie Studia Filozoficzne, 2008, no. 7, p. 139-160.

Löwy, M., Morning Star: Surrealism, Marxism, Anarchism, Situationism, Utopia, Austin, 2009.

Luba, I., „Wprowadzenie do nowej edycji «Teorii widzenia» Władysława Strzemińskiego”, in: W. Strzemiński, Teoria widzenia, Łódź, 2016, p. 7-42.

Marczak-Oborski, S., Gest romantyczny, Warsaw, 1949.

Marczak-Oborski, S., Poszukiwania i anegdoty, Warsaw, 1950.

Miłosz, Cz., [Słowo od tłumacza], Odrodzenie, 1947, no. 23 (132), p. 5.

Morawski, S., “Teoria Strzemińskiego – pro i contra”, Przegląd Humanistyczny, 1958, no. 4, pp. 145-151.

Nader, L., «Teoria widzenia», rysunki wojenne, «Pamięci przyjaciół – Żydów», Warsaw, 2019.

Neruda, P., Residence on Earth, and Other Poems, trans. Angel Flores, New York, 1946.

Neruda, P., Selected Poems, ed. N. Tarn, Boston, 1990.

Piotrowski, P., “Surrealistyczne interregnum”, in: Mistrzowi Mieczysławowi Porębskiemu – uczniowie, eds. T. Gryglewicz, M. Hussakowska-Szyszko, L. Kalinowski, W. Bałus, A. Małkiewicz, Krakow, 2001, pp. 297-313.

Piwowarska, B., “Inżynier i majsterkowicz. O fotoszkicach Jadwigi Maziarskiej”, in: Kolekcjonowanie świata: Jadwiga Maziarska – listy i szkice, ed. B. Piwowarska, Warsaw, 2005, pp. 7-35.

Praz, M., Studies in Seventeenth-Century Imagery, London, 1963.

Przyboś, J., “Ręce za lud walczące [o wierszu Mickiewicza]”, Odrodzenie 1947, no. 8, p. 4.

Rejniak-Majewska, A., Historia oka według Strzemińskiego, in: Powidoki życia. Władysław Strzemiński i prawa dla sztuki, Łódź, 2012, pp. 249-272.

Strzemiński, W., “Widzenie impresjonistów (Rozdział książki o malarstwie mającej się niebawem ukazać w druku)”, Odrodzenie, 1947, no. 25, pp. 4-5.

Strzemiński, W., Teoria widzenia, Kraków, 1969.

Sztabiński, G., “Od ‘obiektywnej rzeczy’ do wyrazu świadomości wzrokowej. Koncepcja sztuki Władysława Strzemińskiego”, in: W. Strzemiński, Wybór pism estetycznych, Kraków, 2006.

Urbanowicz, B., “O nowy program fotografiki”, Świat Fotografii 1947, nos. 1-2, p. 2.

Załuski, T., Władysław Strzemiński po wojnie: modernizacja, marksizm, socrealizm, in: Socrealizmy i modernizacje, eds. A. Sumorok, T. Załuski, Łódź, 2017, pp. 229-268.

Ziębińska-Lewandowska, K., Między dokumentalnością a eksperymentem. Krytyka fotograficzna w Polsce w latach 1946-1989, Warsaw, 2014.

Ziółkowska, M., ed., Teoria sztuki Zbigniewa Dłubaka, Warsaw, 2013.

Podobne publikacje